Dlaczego warto zacząć wysiew w domu
Rozpoczynanie sezonu ogrodniczego od wysiewu w domu ma sens nawet wtedy, gdy masz tylko parapet. Większość kwiatów wysianych w lutym lub marcu zakwitnie około połowy lipca, natomiast wysiew w kwietniu przesunie kwitnienie na sierpień, a nawet wrzesień.
Szybko rosnące warzywa, takie jak sałaty, dojrzewają w czerwcu zamiast w lipcu. Dzięki temu wcześniej korzystasz z własnych zbiorów i lepiej wykorzystujesz sezon.
Podłoże i pojemniki do wysiewu
Do wysiewu użyj płytkich doniczek, kuwet na rozsady lub multiplatów (modułów), wypełnionych podłożem bez torfu, oznaczonym jako odpowiednie do wysiewu nasion. Jeśli na opakowaniu nie ma informacji o wysiewie, efekt może być mniej przewidywalny.
Podłoże lekko ugnieć dnem podobnego pojemnika lub specjalnym ubijakiem. Nasiona wysiej równomiernie na powierzchni.
Jak prawidłowo siać i podlewać
Większość nasion należy przykryć cienką warstwą przesianego podłoża. Jeśli na opakowaniu jest wyraźna informacja, że nasiona potrzebują światła do kiełkowania, pozostaw je nieprzykryte.
Na koniec delikatnie podlej od góry przy pomocy konewki z bardzo drobnym sitkiem, tylko tyle, by podłoże było równomiernie wilgotne. Nasiona nie skiełkują, jeśli podłoże będzie suche, ale nadmiar wody sprzyja gniciu.
Temperatura i wilgotność – warunki do kiełkowania
Do kiełkowania nasion potrzebne jest ciepło. Może je zapewnić ogólne ogrzewanie domu lub słońce w szklarni, ale najlepsze są podgrzewane propagatory lub maty grzewcze ustawione na około 20°C. W takich warunkach siewki wschodzą szybciej i są zdrowsze.
Zimne i mokre podłoże sprzyja gniciu nasion i strat w wschodach, dlatego unikaj ustawiania wysiewów w bardzo chłodnych, wilgotnych miejscach.
Światło po wschodach – jak uniknąć „wyciągania się” siewek
Gdy siewki się pojawią, kluczowe staje się światło. Przy jego niedoborze, co często zdarza się w propagatorach i na parapetach, rośliny stają się „wyciągnięte” – za wysokie, wiotkie i słabe.
Sadzonki ustaw w możliwie jak najjaśniejszym miejscu. Na zewnątrz jest jeszcze zbyt zimno, ale nieogrzewana szklarnia lub inspekt nadają się dla bardzo odpornych gatunków, takich jak kapustne, nagietek lekarski (calendula) czy bób. Na noc można je dodatkowo okryć włókniną.
Rośliny ciepłolubne, jak niecierpki czy pomidory, potrzebują cieplejszych parapetów, ogrodów zimowych lub ogrzewanych szklarni.
Ile roślin możesz realnie rozsadzać
Liczba roślin, które da się odchować, jest zwykle ograniczona ilością ciepłego, dobrze oświetlonego miejsca, w którym mogą rosnąć aż do ustąpienia przymrozków. Aby najlepiej wykorzystać przestrzeń, wybieraj gatunki, które szczególnie korzystają z wczesnego startu albo takie, które chcesz mieć możliwie wcześnie.
Które rośliny siać wcześnie, a które później
Niektóre rośliny, jak lwia paszcza (antirrhinum) czy ciepłolubne pnącza, np. cobaea oraz tunbergia (black-eyed Susan), rosną na początku bardzo wolno, więc wczesny wysiew jest dla nich dużą korzyścią.
Inne, w tym kosmos i cynia, rosną szybko i ich wysiew można spokojnie przesunąć na połowę wiosny.
Duże nasiona cukinii, fasoli tycznej i słoneczników dają silne siewki, które bardzo szybko rosną i szybko zajmują dużo miejsca. Ich wysiew lepiej zaplanować na połowę kwietnia.
Bakłażany, papryczki chilli i papryka mają drobne nasiona i początkowo rosną wolno. Wczesny wysiew sprawia, że pierwsze zbiory przypadają na sierpień, a nie dopiero na wrzesień.
Oświetlenie sztuczne – kiedy się przydaje
Profesjonalne szkółki często wspomagają światło dzienne oświetleniem sztucznym. Ogrodnicy amatorzy też mogą z tego skorzystać, korzystając z dostępnych domowych lamp do roślin. Lampy LED są szczególnie energooszczędne, choć każde dodatkowe oświetlenie podnosi rachunek za prąd.
Trzeba pamiętać, że natężenie światła bardzo szybko spada wraz z odległością od źródła, dlatego lampy ustawiaj możliwie blisko siewek i stopniowo podnoś je, gdy rośliny rosną. Sztuczne oświetlenie może przyspieszać wysychanie podłoża, więc konieczne jest częstsze kontrolowanie wilgotności i podlewanie.
Jak długo rosną rozsady i kiedy siać ponownie
Większość siewek, np. kalafiory i sałaty, potrzebuje około sześciu tygodni, by osiągnąć wielkość odpowiednią do przesadzenia. Inne, w tym bakłażany i papryki, rosną dłużej – typowo około 10 tygodni.
Niektóre rośliny, takie jak słoneczniki czy kalarepa typu calabrese, kwitną lub plonują krótko. Aby mieć ciągłość kwiatów lub zbiorów, warto dosiewać je co trzy tygodnie. Późniejsze terminy wysiewu są zwykle mniej wymagające niż te najwcześniejsze.
- Wybierz podłoże bez torfu przeznaczone do wysiewu i lekko je ugnieć
- Siej gatunki wolno rosnące (np. antirrhinum, bakłażan, papryka) jak najwcześniej
- Gatunki szybko rosnące i o dużych nasionach (cukinia, fasola, słonecznik) wysiewaj dopiero od połowy kwietnia
- Zapewnij ciepło (ok. 20°C) do kiełkowania i jak najwięcej światła po wschodach
- Rozważ doświetlanie LED, ustawione blisko siewek, i częściej kontroluj wilgotność podłoża
