Monumentalne schody ujawniają złożoność talajotu
Zespół archeologów dokonał nieoczekiwanego odkrycia na stanowisku talajockim Torre d’en Galmés na Minorce. Podczas prowadzonych tam prac wykopaliskowych odsłonięto monumentalną klatkę schodową, która do tej pory pozostawała nieznana.
Odkrycie, zaprezentowane niedawno przez Consell Insular de Menorca, dostarcza nowych danych o złożoności architektonicznej tego prehistorycznego miejsca i dodatkowo podkreśla jego znaczenie w obrębie kultury talajockiej.
Badania od 2025 roku i nowa struktura
Wykopaliska, prowadzone od lipca 2025 roku, koncentrują się na centralnym talajocie oraz przestrzeniach przylegających do jego południowej ściany, a także na utrwalaniu odkrywanych stopniowo konstrukcji.
W tym kontekście archeolodzy udokumentowali dużą klatkę schodową zbudowaną z bloków kamiennych, która umożliwiała wejście na górną część talajotu. Jest to element architektoniczny o szczególnym znaczeniu, porównywalny z podobną strukturą odkrytą w osiedlu Cornia Nou w Maó.
Rozmiar i solidność tej konstrukcji sugerują, że dostęp do talajotu odgrywał ważniejszą rolę, niż dotąd przypuszczano, prawdopodobnie związaną z funkcjami wspólnotowymi, ceremonialnymi lub strażniczymi.
Zły stan zachowania i zmiana planu prac
Podczas prac technicy stwierdzili, że stan zachowania monumentu jest gorszy, niż przewidywano. Północna ściana wykazuje oznaki niestabilności i grozi odspojeniami kamieni, co wymusiło zmianę pierwotnego planu konserwacji i restauracji.
W związku z tym Consell Insular de Menorca zwiększył budżet projektu do 500 000 euro. Środki te mają pozwolić na wzmocnienie konstrukcji oraz kontynuację wykopalisk, zwłaszcza w strefie południowej, gdzie pojawiły się bardziej złożone, niż oczekiwano, pozostałości architektoniczne.
Torre d’en Galmés – kluczowe stanowisko kultury talajockiej
Torre d’en Galmés to największe osiedle talajockie na Minorce i jedno z najważniejszych w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego. Położone na terenie gminy Alaior, zajmuje strategicznie wyniesioną pozycję, co sprzyjało obserwacji okolicy i obronie.
Stanowisko wchodzi w skład zespołu Menorca Talayótica, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Nowe odkrycia, takie jak monumentalna klatka schodowa, pomagają lepiej zrozumieć organizację przestrzenną, życie społeczne i funkcje sakralne tych prehistorycznych osiedli.
