To jeden z najczęściej stosowanych dodatków w przemyśle spożywczym – znajduje się w jogurtach, lodach, napojach roślinnych i wędlinach. Nowe badanie sugeruje jednak, że może on osłabiać barierę jelitową i pogarszać metabolizm cukrów, zwłaszcza u osób z nadwagą. Naukowcy ostrzegają, że jego wpływ na zdrowie może być poważniejszy, niż do tej pory przypuszczano.
Karagen (E407) pod lupą naukowców
Karagen (E407) to popularny emulgator i zagęszczacz. Najnowsze badania niemieckich naukowców wskazują, że może on zwiększać przepuszczalność jelita cienkiego poprzez wywoływanie stanu zapalnego. To z kolei może sprzyjać rozwojowi przewlekłych stanów zapalnych jelit, owrzodzeń oraz podwyższeniu poziomu cukru we krwi.
Badacze analizowali wpływ karagenu na układ pokarmowy ludzi oraz na metabolizm cukrów. Odkryli, że związek ten osłabia funkcję bariery jelitowej, co może otwierać drogę do dalszych problemów zdrowotnych.
Gdzie znajduje się karagen?
Karagen jest powszechnie stosowany w przemyśle spożywczym jako emulgator i zagęszczacz, który poprawia konsystencję i stabilność produktów. Najczęściej dodaje się go do:
- gotowych deserów mlecznych
- lodów
- jogurtów i serków homogenizowanych
- tzw. mlek roślinnych
- wędlin i przetworów mięsnych
- produktów light
- gotowych zup i sosów
- napojów czekoladowych i owocowych
- żelków i słodyczy
Od pewnego czasu pojawiały się sugestie, że karagen może negatywnie wpływać na funkcjonowanie układu pokarmowego. Najnowsze badanie dostarcza kolejnych argumentów, by przyjrzeć się temu dodatkowemu składnikowi diety dokładniej.
Jak przeprowadzono badanie?
Zespół pod kierunkiem prof. Roberta Wagnera i prof. Norberta Stefana z Niemieckiego Centrum Badań nad Cukrzycą (DZD) skupił się na młodych, zdrowych mężczyznach z BMI poniżej 30.
Uczestników podzielono na dwie grupy. Jedna otrzymywała karagen w ilości odpowiadającej 2–3 średnim dziennym dawkom spożywanym przez mieszkańców USA, druga – placebo. Obserwacja trwała dwa tygodnie.
Wyniki wykazały zwiększenie przepuszczalności jelita cienkiego, co najprawdopodobniej było skutkiem zapalenia jelit wywołanego przez karagen.
Co odkryli naukowcy?
Prof. Wagner wyjaśnia, że uzyskane dane sugerują zaburzenie funkcji bariery jelitowej pod wpływem spożywania karagenu, podobnie jak wcześniej obserwowano w badaniach na zwierzętach. Osłabiona bariera jelitowa może mieć długoterminowe konsekwencje, zwiększając ryzyko chorób zapalnych.
Analiza wykazała też, że dieta bogata w karagen może zmniejszać wrażliwość na insulinę. Obniżona wrażliwość na ten hormon często prowadzi do rozwoju cukrzycy typu 2.
Najbardziej narażone osoby
Co istotne, metaboliczne skutki działania karagenu nie były jednakowe u wszystkich badanych. Efekt zmniejszonej wrażliwości na insulinę pojawiał się wyłącznie u mężczyzn z wyższą masą ciała.
U uczestników z nadwagą karagen powodował:
- wyższe wskaźniki zapalne we krwi
- oznaki zapalenia w podwzgórzu – części mózgu odpowiedzialnej za regulację metabolizmu cukrów i apetytu
Prof. Stefan podkreśla, że u młodych, zdrowych osób metaboliczne skutki spożywania karagenu mogą jeszcze nie być widoczne, natomiast u osób starszych i z nadwagą efekty mogą być już wyraźne. Aby to jednoznacznie potwierdzić, potrzebne są dalsze badania w konkretnych grupach populacji.
Co dalej z karagenem?
Zdaniem autorów badania, biorąc pod uwagę ogromną powszechność karagenu w produktach spożywczych, jego potencjalnie negatywny wpływ na zdrowie powinien być traktowany bardzo poważnie.
Naukowcy podkreślają, że konieczne jest lepsze zrozumienie, jak dodatki do żywności wpływają na organizm człowieka. Tylko wtedy możliwe będzie formułowanie świadomych zaleceń żywieniowych dla społeczeństwa i ewentualna zmiana podejścia do stosowania takich substancji w produkcji żywności.
