Od kiedy wybuchła moda na frytkownice beztłuszczowe, inne sprzęty kuchenne musiały się dostosować, żeby nie wypaść z obiegu. Najbardziej „poszkodowany” został tradycyjny piekarnik, ale wielu producentów dodało już do swoich modeli specjalny program air fryer. Pojawia się więc pytanie: czy działa on tak samo jak osobna frytkownica beztłuszczowa?
Może się to wydawać absurdalne, bo frytkownica beztłuszczowa to w gruncie rzeczy mini piekarnik. Bardzo mocny, szybko się nagrzewa, jest kompaktowa i przenośna, ale technicznie to nadal mały piekarnik. Urządzenie gotuje, przepuszczając bardzo gorące powietrze z jednej lub kilku grzałek, a wentylator wprawia je w stały obieg, zapewniając równomierne nagrzanie potrawy.
Sprytni użytkownicy zapytają: czy zwykły piekarnik też nie ma wentylatora? Oczywiście, że ma. Zdecydowana większość modeli ma funkcję termoobiegu – wentylator z tyłu komory podnosi temperaturę pieczenia i rozprowadza ciepło po całym wnętrzu.
Mówi się często, że większość przepisów do air fryera da się zaadaptować do piekarnika, choć efekt nie będzie identyczny. Wentylator w piekarniku zwykle wnosi więcej wilgoci, a kluczowa różnica polega na tym, że air fryery działają bardziej bezpośrednio na całą powierzchnię jedzenia, imitując efekt smażenia w głębokim tłuszczu. Gorące powietrze w ruchu zachowuje się podobnie jak rozgrzany olej – przynajmniej w przybliżeniu.
Dzieje się to bez dużej ilości tłuszczu, ale najlepsze rezultaty uzyskuje się z produktami, które mają cienką warstwę tłuszczu (tu świetnie sprawdzają się spryskiwacze do oleju), są panierowane lub wstępnie przetworzone i już zawierają tłuszcz. To ułatwia zajście reakcji Maillarda, czyli zbrązowienie i chrupkość.
Na co zwrócić uwagę, korzystając z funkcji air fryer w piekarniku
Szczegóły zawsze warto sprawdzić w instrukcji konkretnego modelu, ale ogólnie między piekarnikiem z funkcją air fryer a osobną frytkownicą beztłuszczową istnieje kilka istotnych różnic.
| Cecha | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Czas nagrzewania | Piekarnik nagrzewa się wolniej, bo jest większy i bardziej złożony. Część modeli ma mocny termoobieg do szybszego rozgrzewania, ale zużywa to więcej energii. |
| Pojemność | Piekarnik ma znacznie większą komorę. Nawet „rodzinne” air fryery z podwójnym koszem są mniejsze od standardowego piekarnika. |
| Czas pieczenia | Przy tej samej potrawie piekarnik zwykle wymaga kilku dodatkowych minut w porównaniu z wolnostojącym air fryerem. |
| Rodzaj blachy | Zwykła blacha do pieczenia nie odda w pełni efektu air fryera. Potrzebna jest głęboka kratka lub perforowana blacha przeznaczona do tej funkcji. |
| Wysokość rusztu | W instrukcji znajdziesz zalecaną wysokość dla programu air fryer. Najczęściej jest to środkowy poziom, ale niekiedy przewidziano oddzielny poziom tylko do tej funkcji. |
| Czyszczenie | Wiele piekarników z trybem air fryer ma także system autoczyszczenia (piroliza, para lub inny), co ułatwia utrzymanie czystości w porównaniu z myciem kosza air fryera. |
Funkcja air fryer w piekarniku ma jeszcze jedną zaletę: w teorii ogranicza konieczność mieszania czy przewracania jedzenia w trakcie pieczenia. Przy dobrze dobranej wysokości i odpowiedniej blaszce ciepłe powietrze powinno docierać równomiernie ze wszystkich stron, bez konieczności tak częstego potrząsania, jak w klasycznym pieczeniu z termoobiegiem czy w wielu modelach wolnostojących air fryerów.
Czy warto mieć i piekarnik z air fryer, i osobną frytkownicę?
To zależy od potrzeb domowników. Jeśli nie masz jeszcze frytkownicy beztłuszczowej, a planujesz wymianę piekarnika i wybrany model ma program air fryer, spokojnie możesz zrezygnować z dokupowania osobnego urządzenia.
Największą przewagą wolnostojących air fryerów pozostaje jednak wygoda szybkiego gotowania małych i średnich porcji bez komplikacji i z mniejszym zużyciem energii. Świetnie sprawdzają się na co dzień, gdy chcesz coś upiec „na szybko”, bez nagrzewania całego piekarnika.
Przykład: jeśli w piekarniku pieczesz już kurczaka lub rybę, a do tego marzą ci się zdrowsze „frytki” jako dodatek, docenisz posiadanie air fryera na blacie – zrobisz oba dania równocześnie. Dobrze jest też mieć dwa urządzenia na wypadek awarii jednego z nich albo gdy z jakiegoś powodu nie możesz korzystać z płyty grzewczej. Air fryer bywa też bardzo praktyczny w czasie przeprowadzki i remontu kuchni.
Każde gospodarstwo domowe musi więc samo ocenić, czy dodatkowa frytkownica beztłuszczowa będzie realnym ułatwieniem, czy raczej zbędnym dublowaniem funkcji piekarnika.
