Czym jest folia aluminiowa?
Folia aluminiowa to cienki, łatwo plastyczny produkt metalowy, najczęściej używany do przechowywania żywności i różnych zastosowań kulinarnych. W sklepach zwykle kupujemy ją w rolce, ale dostępne są też standaryzowane, wstępnie przycięte arkusze.
Jak wskazuje nazwa, dobrze znana rolka folii, którą większość z nas ma w kuchni, składa się w 98,5 procenta z czystego aluminium. Pozostały ułamek stanowią zwykle krzem, żelazo, magnez i mangan – dodawane, by zwiększyć wytrzymałość folii.
Folia powstaje przez walcowanie arkuszy aluminium, aż staną się wyjątkowo cienkie i elastyczne. W procesie produkcji dwa arkusze są prasowane razem w mocnych walcach, co daje jeden złączony arkusz: z jednej strony błyszczący, z drugiej matowy. Mimo różnego wyglądu obie strony działają tak samo i w ten sam sposób reagują z żywnością. Grubość folii aluminiowej waha się od ok. 0,01 mm do 0,04 mm, zależnie od tego, czy kupujemy folię standardową, w wersji „heavy duty” czy „extra heavy duty”.
Dlaczego folia aluminiowa jest tak przydatna?
Folia aluminiowa ma kilka cech, które sprawiają, że jest tak wszechstronna:
- Doskonale przewodzi ciepło, więc świetnie nadaje się do owijania potraw, gdy chcemy zatrzymać ciepło i wilgoć
- Tworzy szczelną barierę przed zapachami, wilgocią, tłuszczem i zbyt silnym przypiekaniem
- Jest plastyczna, łatwo się formuje i utrzymuje nadany kształt
- Jest wytrzymała, zwłaszcza w wersji „heavy duty”, odporna na wysoką temperaturę i płomień
Dzięki temu folia jest idealna do przykrywania zapiekanek czy dużych kawałków mięsa w trakcie pieczenia i odpoczynku, do owijania resztek, zabezpieczania naczyń i blach, a także do formowania saszetek do pieczenia luźnych produktów czy prowizorycznych lejków. Grubsza folia dobrze znosi wysoką temperaturę i bezpośredni kontakt z ogniem na grillu, a po zgnieceniu w kulkę trudno ją przebić lub podrzeć.
Sprytne zastosowania folii aluminiowej
Wszyscy wiemy, że folia aluminiowa świetnie nadaje się do pakowania porcji „na wynos” i przykrywania dań między dokładkami. Oto 15 innych sposobów, w jakie może ułatwić życie – w kuchni i poza nią.
1. Ostrzenie nożyczek i sekatorów kuchennych
Zwykłe nożyczki domowe i nożyce kuchenne z czasem się tępią, ale folia może pomóc je odświeżyć. Oderwij arkusz folii o długości ok. 30–35 cm i złóż go kilka razy, aby uzyskać 5–6 warstw. Tępymi nożyczkami przecinaj folię wzdłuż, wykonując pełne cięcia na całej długości ostrza. Powtarzaj, aż uzyskasz pożądaną ostrość.
2. Osłona na brzeg ciasta
Zamiast kupować specjalną osłonę na brzegi ciasta, możesz zrobić ją z folii aluminiowej. Przytnij pasek folii, dopasuj go do obwodu ciasta i delikatnie owiń nim brzegi, aby chronić je przed nadmiernym zrumienieniem, pozostawiając środek odkryty.
3. Taca lub patera „zrób to sam”
Upiekłeś idealne ciasto z blachy, ale nie masz odpowiednio dużej patery? Weź kawałek tektury o odpowiednim rozmiarze, przytnij do kształtu, a następnie dokładnie owiń kilkoma warstwami folii. Folia stworzy higieniczną powierzchnię do kontaktu z jedzeniem i wzmocni tekturę.
4. Dodatkowa ochrona żywności w zamrażarce
Aby zmniejszyć ryzyko powstawania „spalenizny mrozowej”, po szczelnym owinięciu produktu folią spożywczą owiń go dodatkową warstwą folii aluminiowej. Taka podwójna bariera lepiej chroni przed utratą wilgoci i wpływem powietrza.
5. Ochrona piekarnika przed zabrudzeniem
Przy daniach, które lubią wykipieć lub skapywać (np. lasagne, crumble, owocowe zapiekanki), ułóż 1–2 arkusze folii na ruszcie znajdującym się bezpośrednio pod naczyniem. Folia złapie wszelkie wycieki, a po pieczeniu po prostu ją wyrzucisz.
Uwaga: Nigdy nie kładź folii bezpośrednio na dnie piekarnika – to niebezpieczne.
6. Polerowanie srebra
Przyciemnione sztućce lub półmiski ze srebra można odświeżyć z pomocą folii i sody oczyszczonej. Wyłóż wnętrze większego naczynia folią (błyszczącą stroną do góry), zalej bardzo gorącą, a nawet wrzącą wodą i wsyp 1–2 łyżki sody. Wymieszaj długą łyżką, aby soda się rozpuściła.
Delikatnie włóż srebrne przedmioty do roztworu (w razie potrzeby użyj szczypiec, by się nie poparzyć). Upewnij się, że każdy element dotyka folii – w razie potrzeby poleruj partiami. Moczyć 1–3 minuty, aż nalot zniknie, po czym ostrożnie wyjmij przedmioty, osusz i wypoleruj czystą ściereczką.
7. Szorowanie garnków i patelni
Przy uporczywych, przypalonych resztkach zwykła gąbka może nie wystarczyć. Oderwij arkusz grubej folii, zgnieć w kulkę i użyj jako prowizorycznego druciaka do szorowania.
Nie stosuj tej metody na naczyniach z powłoką nieprzywierającą, bo ją zarysujesz. Możesz za to użyć folii do usuwania rdzy lub bardzo opornego brudu z żeliwa – pamiętaj tylko, że po takim czyszczeniu żeliwo trzeba ponownie zaimpregnować (przyprawić).
8. Prowizoryczny rękaw cukierniczy
Chcesz ozdobić tort lub babeczki, ale nie masz rękawa cukierniczego? Weź dwa arkusze folii, nałóż je jeden na drugi i uformuj stożek, zostawiając niewielki otwór na końcu (możesz też przyciąć końcówkę nożyczkami). Przełóż krem do środka i delikatnie wyciskaj przez otwór. W miarę zużywania kremu zawijaj górę „rękawa”, aby przepchnąć resztę w dół – jak tubkę pasty do zębów.
9. Czyszczenie rusztu z grilla
Zgnieć kulkę z grubej folii i chwyć ją szczypcami, a następnie wyszoruj nią kratkę grilla. Najlepiej robić to, gdy ruszt jest jeszcze ciepły. Przy bardzo zabrudzonych rusztach możesz wcześniej spryskać je zwykłym białym octem, odczekać kilka minut, a dopiero potem szorować folią.
10. Usprawnienie deski do prasowania
Dzięki świetnemu przewodnictwu cieplnemu folia może przyspieszyć prasowanie. Połóż arkusz folii pod pokrowiec deski do prasowania. Ciepło będzie odbijać się od spodu, co sprawi, że zagniecenia znikną po mniejszej liczbie przejazdów żelazkiem.
11. Czyszczenie stopy żelazka
Jeśli stopa żelazka jest zabrudzona krochmalem, płynem do zmiękczania tkanin czy osadami z twardej wody, folia pomoże ją oczyścić. Rozłóż arkusz folii na desce do prasowania (tym razem na wierzchu pokrowca) i przejedź po nim rozgrzanym żelazkiem kilka razy. Zanieczyszczenia przykleją się do folii. Poczekaj, aż folia ostygnie, a potem wyrzuć ją.
12. Ochrona roślin w ogrodzie
Sprytni ogrodnicy radzą, by porwać folię na paski i wymieszać ją z korą lub inną ściółką wokół podstawy roślin. Odbijająca światło folia zniechęca szkodniki, takie jak ślimaki, a jednocześnie może przyciągać motyle. Rozproszone światło sprzyja też fotosyntezie. Niektórzy luźno owijają podstawę roślin folią lub układają jej kawałki przy łodygach; wmieszanie pociętej folii w ściółkę jest jednak mniej rzucające się w oczy.
13. Wykładanie kuwety malarskiej
Przed rozpoczęciem malowania wyłóż kuwetę malarską folią, dokładnie dopasowując ją do kształtu i zaginając brzegi na zewnątrz, aby się nie zsunęła. Wlej farbę jak zwykle. Po skończeniu wlej resztki farby z powrotem do puszki, ostrożnie złóż folię do środka i wyrzuć. Kuweta pozostanie prawie czysta i gotowa na następne malowanie.
14. Utrzymywanie wilgotnego pędzla lub wałka
Przy malowaniu kilkoma warstwami lub rozłożeniu prac na kilka dni nie musisz za każdym razem dokładnie myć pędzli i wałków. Gdy robisz przerwę, ściśle owiń główkę pędzla lub wałek folią aluminiową. Ograniczy to dostęp powietrza, farba nie zaschnie, a włosie nie stwardnieje. Przy kolejnej warstwie wystarczy rozwinąć folię i kontynuować.
15. Zabezpieczenie śpiwora podczas biwaku
Podczas biwakowania folia aluminiowa przydaje się nie tylko do gotowania nad ogniskiem. Warstwa grubej folii ułożona pod śpiworem pomoże utrzymać go w suchości i zapewni dodatkową izolację od zimnego podłoża, dzięki czemu noc pod namiotem będzie nieco cieplejsza i wygodniejsza.
